Veelgestelde Vragen

Een piano is opgebouwd uit natuurlijke materialen zoals hout, vilt en staal. De houten zangbodem reageert op de luchtvochtigheid door uit te zetten of te krimpen. Omdat de snaren via de kam in direct contact staan met de zangbodem, verandert de snaarspanning bij elke beweging van het hout.

Daarnaast rekken stalen snaren na verloop van tijd uit, zeker bij nieuwe instrumenten. Dit proces vindt ook plaats als er niet op de piano wordt gespeeld. Het is dus een natuurlijk verschijnsel waar elk akoestisch instrument mee te maken heeft.

Het advies is om een instrument minimaal twee keer per jaar te laten stemmen: bij voorkeur in het voorjaar en in het najaar, wanneer de seizoenswisseling het klimaat in huis verandert.

De frequentie hangt echter af van de kwaliteit van het instrument, de mate van bespeling en de stabiliteit van de standplaats. Concertinstrumenten worden voor elk optreden gestemd, terwijl een huiskamerpiano met twee beurten per jaar goed kan functioneren.

Ja, maar niet direct. Indien een instrument na transport op een nieuwe locatie staat, moet het eerst enkele weken acclimatiseren aan de nieuwe luchtvochtigheid voordat een stembeurt zinvol is. Reken op minimaal twee tot vier weken wachttijd.

Het transport zelf kan de stemming verstoren, maar de grootste invloed heeft het verschil in klimaat tussen de oude en nieuwe locatie.

Het beroep van pianostemmer is niet wettelijk beschermd. Een goed gehoor of muzikaal talent is niet hetzelfde als technisch vakmanschap. De techniek van het stemmen en het mechanisch onderhoud is een kunst die enkel door jarenlange opleiding en dagelijkse praktijk wordt beheerst.

Vertrouw uw instrument toe aan een gediplomeerd pianotechnicus. In Nederland zijn veel vakbekwame stemmers aangesloten bij de VvPN (Vereniging van Pianotechnici Nederland). Een erkende technicus garandeert de waarde en speelbaarheid van uw instrument.

De ideale relatieve luchtvochtigheid ligt tussen de 45% en 60% bij een kamertemperatuur van 18 tot 22 graden Celsius. Een korte overschrijding tot 70% is acceptabel, maar langdurige afwijkingen leiden onherroepelijk tot schade aan het hout, de lijmverbindingen en de stempinnen.

Gebruik een betrouwbaar digitaal hygrometer nabij het instrument om de waarden het hele jaar door te bewaken. Plaats de meter op dezelfde hoogte als de piano, niet bij een raam of radiator.

Vloerverwarming is een van de grootste risico's voor piano's en vleugels. De opstijgende droge warmte trekt direct door het instrument en droogt de zangbodem en het stemblok uit. Dit kan leiden tot scheuren in het hout en loslatende stempinnen.

Plaats bij vloerverwarming een isolerende mat onder het instrument of overweeg een klimaatcontrolesysteem. Bekende systemen zijn het Dampp-Chaser Piano Life Saver System en het Piano Guard System. Deze worden in de piano ingebouwd en regelen automatisch de luchtvochtigheid rondom de zangbodem door te bevochtigen of te ontvochtigen. Uw pianotechnicus kan u adviseren welk systeem het beste bij uw situatie past.

In modern geïsoleerde huizen is een buitenmuur minder problematisch dan vroeger, mits er ruimte blijft voor luchtcirculatie achter de piano (minimaal 10 centimeter).

Het mechaniek van een piano bevat meer dan 5.000 onderdelen van vilt, leder en hout. Door intensief gebruik slijten deze materialen en "werkt" het hout door klimaatschommelingen. Hierdoor verandert de afstelling en wordt de aanslag onregelmatig of zwaar.

Regulatie is het proces waarbij al deze bewegende delen weer exact op elkaar worden afgestemd. Dit is essentieel voor een goede speelaard en het behoud van de klankkleur. Een volledige regulatie wordt gemiddeld om de vijf tot tien jaar aanbevolen, afhankelijk van de bespeling.

Intonatie is het bewerken van de hamerkoppen om de klankkleur van de piano te optimaliseren. Door jarenlang gebruik worden de hamerviltjes hard en ingedrukt op de plekken waar ze de snaren raken. Dit resulteert in een schelle, harde toon.

Een pianotechnicus kan de hamers opnieuw vormen en het vilt zachter maken door er met naalden in te prikken. Hierdoor krijgt het instrument zijn warme, volle klank terug.

Absoluut. Een onafhankelijk technicus beoordeelt de vitale onderdelen zoals de zangbodem, de kammen en het stemblok. Gebreken zoals scheuren in het hout of versleten lagering zijn voor een leek onzichtbaar, maar bepalen wel of een instrument nog stembaar is en wat de toekomstige onderhoudskosten zullen zijn.

Een aankoopkeuring voorkomt dat een voordelige "marktplaats-vondst" een dure miskoop blijkt. De kosten van een keuring (doorgaans tussen de 75 en 150 euro) wegen niet op tegen een onverwachte reparatie van enkele duizenden euro's.

Reinig de toetsen uitsluitend met een licht vochtige, pluisvrije doek zonder schoonmaakmiddelen. Veeg van achter naar voren, niet zijwaarts, om te voorkomen dat vocht tussen de toetsen loopt. Gebruik nooit alcohol of oplosmiddelen.

Voor een hoogglans kast is een microvezeldoek de veiligste keuze om fijne krassen te voorkomen. Speciale polijstmiddelen voor pianolak zijn verkrijgbaar bij uw pianotechnicus.

Het stemmen van een piano is een vak dat jaren oefening vereist. Zonder de juiste opleiding en gereedschap kunt u meer schade aanrichten dan goed doen.

Bovendien gaat het bij professioneel stemmen niet alleen om de juiste toonhoogte, maar ook om het leggen van een "stemming" waarbij alle intervallen zuiver klinken. Dit vereist een getraind oor en jarenlange ervaring.

Een kwalitatief goede piano kan bij goed onderhoud en in een stabiel klimaat 50 tot 100 jaar meegaan. De levensduur hangt sterk af van de bouwkwaliteit, de intensiteit van gebruik en de zorg die aan het instrument wordt besteed.

Na 30 tot 50 jaar kan een grote revisie nodig zijn, waarbij bijvoorbeeld de snaren, hamers en dempers worden vervangen. Bij topinstrumenten is dit een waardevolle investering die het instrument weer decennia speelklaar maakt.

Dan wordt gesteld dat het instrument onwettig is verkregen en kan het in beslag worden genomen. In het gunstigste geval volstaat het om het klavier te vervangen met acryl. Als een instrument geen CITES-materialen meer bevat, vervalt de hele regelgeving.

De juiste CITES-documenten zijn nodig zodra een klant zijn instrument wil verhandelen of verhuizen buiten de EU. Handel wordt bij CITES breed omschreven als "overdracht" en omvat kopen, verkopen, te koop aanbieden, ruilen of weggeven.

Als dit instrument bij de verkoop niet was voorzien van de juiste CITES-documenten is het, naar de letter van de regelgeving, onrechtmatig verkregen en daarmee illegaal.

Goldenm de CITES-regels nog niet toen het voorwerp in uw bezit kwam? U kunt dit aantonen door (een combinatie van) de volgende stukken:

• Een ontvangstbewijs of rekening
• Een akte van schenking of erfenisdocumenten (testament)
• Oude foto's met datum, herkenbaar persoon of locatie
• Verzekeringsdocumenten
• Brieven, krantenartikelen of andere originele publicaties die de herkomst bewijzen
• Een getuigenverklaring of ondertekende verklaring van de eigenaar
• Een bevestiging van een fabrikant of deskundige dat het instrument in een EU-lidstaat is geproduceerd
• Een geboorteakte (als het antieke ivoor een erfstuk is)

Zie onze pagina over ivoor regelgeving voor de volledige lijst.

Als deze houtsoort op een van de CITES-lijsten voorkomt, gelden de CITES-regels. Mogelijk minder streng dan bij ivoor, maar wel met dezelfde problematiek.

Het verschil is niet te zien met het blote oog. Het kan hooguit met een DNA-techniek worden vastgesteld. Soms heeft een fabrikant of klavierbouwer informatie over de herkomst van het ivoor. Dat was wel gebruikelijk bij de productie van instrumenten jonger dan 1975.

Zie onze pagina over ivoor herkennen voor meer informatie.

CITES is landsoverstijgend. Voor alle aangesloten EU-landen zijn de door Brussel vastgestelde verordeningen dezelfde. Elk land kan die nog verzwaren met nationale wetgeving en eigen werkafspraken over handhaving. Hierdoor kunnen er nationale verschillen zijn.

Het gaat uiteindelijk om een nationale toepassing. De bevoegdheid van de desbetreffende overheidsinstanties reikt daarom tot de landsgrenzen.

De verkopende partij moet over de benodigde CITES-documenten beschikken.

Op het moment dat een instrument geen CITES-materialen meer bevat, vervalt de hele regelgeving. De overdracht zelf moet echter wel rechtmatig verlopen. Zorg dus dat de benodigde documenten aanwezig zijn bij de aankoop.

Ja. Via PianoInfo kunt u als geregistreerd bedrijf een CITES deskundigenverklaring opstellen. De structuur en inhoud zijn zodanig opgesteld dat ze voldoen aan de eisen van de CITES-autoriteiten. De verklaring bevat alle noodzakelijke gegevens voor een correcte beoordeling door het RVO.

Ga naar onze pagina Verklaring Aanvragen voor meer informatie en de mogelijkheid direct een verklaring op te stellen.